GunlukYasam.Com » kırmızı

Eti alırken ve saklarken dikkat edin!

admin — Tue, 21 Sep 2010 16:09:05 +0000

Son günlerde ortaya atılan bakterili et ve piyasada bu bakterilerle kirlenmiş 12 ton etin bulunduğu iddiaları, ‘yediğimiz et güvenilir mi?’ tartışmasını başlattı. Eti alırken pişirirken ve yerken nelere dikkat etmeli?

Bakterili et’ tartışmasının ortasında kalan tüketici ise endişeli. Peki tüketici, satın aldığı ve yediği ette salmonella ve listeria gibi mikroorganizmaların olduğunu anlayabilir mi, et satın alırken, pişirirken ve saklarken nelere dikkat etmeli? TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Petek Ataman ve Diyetisyen Berrin Yiğit, bu soruların cevapladı.

Tüketicinin etteki mikroorganizmayı anlamasının çok zor, hatta imkânsız olduğunu belirten ve “Tüketici sadece gözle görülür biçimde bozulmuş eti ayırt edebilir, sağlık riski taşıyan etlerin gözle anlaşılması her zaman mümkün değildir” diyen TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Petek Ataman, ette bakteriler de dâhil olmak üzere birçok mikroorganizmanın bulunduğunu söyledi ve etkin denetimin önemine vurgu yaptı.

“Özellikle de çiğ hayvansal ürünlerde mikroorganizmalar bulunur. Bunlar, et de dâhil gıda maddelerinde olmaması gereken ve insan sağlığını riske atan “patojen” dediğimiz bakterilerdir.

Bir tüketici olarak bizler bakterinin varlığını, üründe ancak gözle görülür bir bozulma olması halinde anlayabiliriz.

Söz konusu mikroorganizma henüz ortamda gözle görülür biçimde bozulmaya neden olmamış da olabilir, ancak önemli sağlık riskleri taşıyabilir, maalesef tüketicinin bunu anlaması mümkün değildir.

O nedenle, kamunun etkin denetim yapması ve önlem alması gerekir. Bunun için de başta gıda mühendisleri olmak üzere, ilgili tüm meslek gruplarına görev düşmektedir.

LİSTERİA ÖLDÜRÜR!

Bizim risk faktörü olarak gördüğümüz şey, kesim koşulları ve tüm zincirdeki hijyenik yetersizlikler ile etin tipine bağlı olarak gelişimi muhtemel mikroorganizmalardır.

Staphylococcus aureus salmonella, listeria monocytogenes, escherichia coli, clostridium perfringens gibi mikroorganizmalar. Hayvanın kesiminden itibaren de ete bu mikroorganizmaların bulaşmaması için gerekli önlemlerin alınması şart.”

Bu mikroorganizmalarla kontamine olmuş, yani kirlenmiş et ürünlerini tüketmenin sağlık açısından ciddi riskler oluşturduğunu hatırlatan Ataman, özellikle de listeria bakterisinin ölüme yol açtığını söyledi.

“PİYASADA RİSK VAR”

“Her zararlı mikroorganizmanın yol açtığı birçok sağlık sorunu vardır. Şu anda gündemde olan salmonella ve listeria üzerinden gidecek olursak; iki bakteri öncelikle mide barsak sistemine geçerek hastalıklara (gastroenterit) neden olabilmektedir.

Salmonella şiddetli ishale ve buna bağlı olarak su elektrolit kaybına neden olurken, listeria şiddetli kramp ve bulantıya yol açar.

Bunun dışında bu bakteriler kana geçerek başka organlara da taşınabilmekte ve oralarda da hastalık oluşturabilmektedirler.

Bu durumda etkiledikleri organlara bağlı olarak oluşturdukları hastalıklar daha ağır geçmekte ve özellikle listeria ölümlere neden olabilmektedir. Ölüm oranları ise yaşlı, çocuk ve hamilelerde daha fazladır. Bakteri ayrıca, hamile kadınlarda düşüklere de yol açar.”

Tüm gıda maddelerinin, yapıları gereği üretimlerinden itibaren hastalıklar açısından risk potansiyeli taşıdıklarını, hayvansal ürünlerde bu potansiyelin daha fazla olduğunu belirten ve “Piyasada risk yok’ demek yanlış olur” diye konuşan Ataman, kaçak üretime dikkat çekti.

“Bizim piyasamızda ne yazık ki her zaman bir kayıt dışı, yani ‘merdiven altı ve kaçak’ sorunu var. İzlenebilirlik de sağlanabilmiş değil. Bunu en yetkili ağızlar da ifade ediyor. Bu nedenle ‘piyasada risk yok’ demek yanlış olur.”

KASAPTAN ET ALIRKEN…
Eti kasaptan aldıktan sonra eve götürme, pişirme, saklama koşulları nasıl olmalı, soğuk zinciri başta olmak üzere et tüketiminde nelere dikkat edilmeli? Bu soruya ise Ataman’ın cevabı şöyle oldu:

“Tüketicilere öncelikle mutlaka kayıtlı, adresi belli olan yerlerden alışveriş yapmalarını öneriyorum.

Et alırken, bütün parçayı görüp, kuşbaşı veya kıymayı kendileri hazırlatmalılar. Ülkemizde, hazır kıyma satışı yasaktır.

Lütfen tezgâhlardan hazır kıyma satın almasınlar. Bir tüketici olarak, et kesim yerlerinde veteriner hekim kontrolünün olup olmadığını mutlaka sorgulasınlar.

Et de dahil, tüm gıda maddelerini temiz ve hijyenik ortamlardan alsınlar.

Unutmayalım ki, ortamda var olan bir kirlilik, hijyen anlayışının eksikliğini ve muhtemel riskleri de işaret eder. Aynı şekilde, et ürünlerinin de mühendis kontrolünde işlenip işlenmediğini sorgulasınlar.

ETİ SAKLARKEN…

Ette yer alması muhtemel olan sağlığa zararlı mikroorganizmaların bir kısmı ısıya dirençlidir. Bir kısmı düşük sıcaklıklarda da gelişimini sürdürebilir.

Bu nedenle et kasaptan alındıktan sonra, en kısa sürede eve ulaştırılmalı, pişirilecek kadarı hemen buzdolabına alınmalı ve 1-2 gün içerisinde pişirilmelidir.

Pişirilmeyecek olanlar ise hemen küçük porsiyonlar halinde dondurulmalıdır. Donmuş et ancak bir kez çözdürülebilir. Çözdürme oda sıcaklığında değil, buzdolabı koşullarında yapılmalıdır.

ETİ PİŞİRİRKEN…

Etin iyi pişmesi çok önemlidir. Etin merkezinin de iyice pişmesi, ancak yanma veya kömürleşme oluşmaması sağlanmalıdır. Et ile temastan sonra başta eller ve kullanılan tüm ekipmanlar ılık su ve deterjan ile yıkanmalı ve iyice durulanmalıdır.

Ev ortamında her zaman mümkün olmasa da, gıda işletmelerinde et parçalama ekipmanları ile diğer ürünlerde kullanılan ekipmanların ayrı olması gerekir.”

ETİN RENGİ TEK GÖSTERGE DEĞİL

Kiloss Beslenme ve Diyet Merkezi’nden Diyetisyen Berrin Yiğit de ete kırmızı rengini veren maddenin önemli, ancak tek gösterge olmadığını söyledi ve et satın alırken dikkat edilecek noktalara değindi.

“Ete kırmızı rengini veren miyoglobin adlı doğal bir pigment vardır.

Bu pigment, natürel boyar madde, kırmızı ette kümes hayvanlarına oranla fazladır.

Tüketiciler açısından bu madde tazelik göstergesidir ancak mikrobiyolojik yönden tek faktör değildir.

Zaten pişirdiğinizde bu madde etin kahverengileşmesine neden olur, bu da etin bozuk olduğu anlamını taşımaz. Yine şarküterilerde kullanılan nitrit ve nitratlar da ete pembelik kazandırır. Yani etin taze olduğunu gösteren tek şey rengi değildir.”

ETİKET OKUMA ALIŞKANLIĞI ÖNEMLİ

Etiket okuma alışkanlığının et ürünlerinde de geçerli olduğunu belirten Yiğit, et satın alırken dikkat edilmesi gereken diğer noktaları ise şöyle özetledi:

“Et satın alırken dış yüzeyinde yapışkanımsı bir tabakanın, alacalı renklerin olmamasına ve ekşi kokmamasına dikkat edilmelidir.

Et ürünlerinin de etiketleri dikkatle okunmalı, sağlık kontrolü göstergesi olan sağlık damgası sorgulanmalıdır.

Paketlenmiş ürün alıyorsanız üretim ve son kullanma tarihi, üretim izni ve ruhsatı, üretici firma bilgileri ve üretim adresine bakmalısınız.

PROMOSYON ÜRÜNLERE DİKKAT!

Şişmiş, delinmiş veya bozulmuş ambalajlı ürünlerde, gıdanın içinde zararlı mikroorganizmalar üreyip sağlığınızı tehdit edebilir. Bu ürünleri kesinlikle satın almamalısınız.

Promosyon ürünlerine ise özellikle dikkat edin, son kullanma tarihi çok yaklaşmış olabilir.

Bazen marketlerde ürün almaktan vazgeçen kişilerin ortalığa bıraktığı ürünler çözülüp tekrar dondurulabilir.

Bu konu da çok dikkat edilmesi gereken bir husustur, bu tür ürünlerden uzak durmalısınız. Ayrıca evinizde buzdolabından çıkarıp çözdürdüğünüz eti de tekrar dondurmamalısınız.

Donmuş eti çözdürme işlemi buzdolabının alt kısmında, mikrodalga fırında ya da su altında yıkama şeklinde yapılmalıdır.

PİŞMİŞ GIDALARI ÜSTE, ÇİĞLERİ ALTA

Öte yandan çapraz kirlenmeyi önlemek için pişmemiş et ürünlerini, çiğ tüketilecek salata gibi malzemelerle aynı kesme tahtasında hazırlamayın.

Pişmiş gıdaları buzdolabının üst, çiğ olanları ise alt raflarında saklamalısınız, aşağılara sızıntı yapmaması için mutlaka altına tabak veya tepsi koymalısınız.

Yine buzdolabının derecesine ve soğuk hava akımını engellemeyecek şekilde çok dolu olmamasına dikkat etmek gerekir.

Eti saklarken de kabın içindeki havayı alan vakumlu saklama kaplarını kullanmanızda yarar var”Popüler Yazılar:

24 liranın altında kıyma almayın uyarısı

admin — Mon, 19 Apr 2010 09:56:51 +0000

Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkan Yardımcısı Muhsin Yıldız, vatandaşı etler konusunda uyarıyor. Yıldız, vatandaşa 24 liranın altında kıyma almamalarını önerirken gerekçesini böyle açıklıyor.

Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkan Yardımcısı Muhsin Yıldız, kasaplarda işlerin durma noktasına geldiğini belirterek, Bursa’da 12 kasap dükkanının kapandığını, 40′ının ise devren satılık olduğunu söyledi. Yıldız, yaptığı açıklamada, kırmızı et fiyatlarının son 15 günde arttığını, maliyette 2 liralık yükselme yaşandığını bildirdi.

Kemikli eti kilosunu 18 liradan kestirdiklerini vurgulayan Yıldız, buna göre kemiksiz etin kilosunun kendilerine 24 liraya mal olduğunu anlattı.

Yıldız, etteki bu fiyat artışıyla tüketimin çok düştüğünü ifade ederek, şöyle konuştu:

”Kesime giden hayvan sayısı çok azaldı. Kasaplarda işler durma noktasına geldi. Bursa’da 12 kasap dükkanı kapandı, 40′ı devren satılık.

Kimse eskisi gibi kırmızı et tüketmiyor. Tüketen de az alıyor. Vatandaş kasaplardan 5 liralık kıyma alıyor. Bu parayla alınan kıyma 250 gram etmiyor.

Kırmızı etin kilosu Bulgaristan’da 7, Ermenistan’da 6, Almanya’da ise 8-9 liradan alıcı buluyor. Türkiye’de ise bunların katlarına ulaşıyor.”

24 LİRANIN ALTINDA KIYMA ALMAYIN

Kırmızı ette tüketimin azalması nedeniyle fiyatların daha fazla yükselmesini beklemediğini belirten Yıldız, fiyatlarda bir düşüş de yaşanacağını sanmadıklarını bildirdi.

Yıldız, en ucuz kıymanın kilogram fiyatının 24 liraya çıktığına işaret ederek, ”Bu fiyatın altında satılan kıymada kesinlikle hile vardır.

24 liranın altında satılanlarda yağ oranını yüksek tutuyorlar. Vatandaşların hazır kıyma almalarını kesinlikle önermiyoruz. Aldıkları eti kasaplarda çektirsinler” dedi.Popüler Yazılar:

1 kilo kırmızı ete, 7 kilo tavuk eti

admin — Sun, 07 Feb 2010 00:12:27 +0000

Tüketici Fiyatları Endeksine (TÜFE) göre, ocak ayında en fazla fiyat artışı yaşanan ürünler arası nda yer alan kırmızı et, tavuk eti ile arasındaki fiyat farkını açıyor.

Kurban Bayramından bu yana canlı hayvan sıkıntısı nedeniyle fiyatı sürekli artan ve bazı ürünlerde kilogramı 35 lirayı bulan kırmızı etteki fiyat artışları, vatandaşın cebini yakıyor. Kasaplarda ve marketlerde kaliteli kırmızı etin kilosu 23 liradan başlarken, dana kuşbaşı kilogramı 23, daha haşlama 24, daha rosto 26, dana sote 29, dana but biftek ise 30 liradan satılıyor.

Dana etine göre fiyatı daha yüksek olan kuzu etinde de fiyat artışı devam ediyor.

En fazla tercih edilen kuzu but 24, kuzu fırın 25, kuzu saç kavurma 27, kuzu yarım kol 28, kuzu kemiksiz 32, kuzu pirzola 33, kuzu külbastı ise 35 liradan satışa sunuluyor.

Kırmızı et fiyatlarındaki artışla birlikte kesesini düşünen orta ve dar gelirli vatandaşa, kilosu 4-5 liradan başlayan tavuk eti fiyatları daha cazip geliyor. Kasap ve marketlerde tüm pilicin kilosu 4,5-5, but 5, kanat 6,5 liradan satılıyor.

Kasaplarda 30-35 lira arasında satılan 1 kilo kuzu külbastı veya pirzola yerine 7 kilo, ortalama 23 liradan satılan 1 kilo dana kuşbaşı yerine de yaklaşık 5 kilo tavuk eti alınabiliyor.

Konya Lokantacılar Odası Başkanı Ali Osman Karamercan, 2009 yılının Ağustos ve Eylül aylarında kilosunu 12-13 liradan aldıkları kırmızı eti, bugünlerde ancak 22 liradan satın alabildiklerini belirtti.

Et fiyatlarının inanılmaz bir şekilde yükseldiğini ifade eden Karamercan, lokantacılar olarak bu yükselişi yemek fiyatlarına yansıtmadıklarını ancak durmak bilmez yükseliş nedeniyle bıçağın kemiğe dayandığını söyledi.

Karamercan, lokantacı esnafının çok büyük bir sıkıntı içinde olduğunu ve bu yükseliş devam ederse zam yapmaktan başka çarelerinin olmadığını vurgulayarak, şunları kaydetti: “Şu anda eski fiyatlarımızla devam ediyoruz. Ama zamların arkası bir türlü kesilmiyor ve kesilecek gibi de gözükmüyor. Piyasada yaşanan ekonomik kriz nedeniyle bugüne kadar zam yapmayı düşünmedik. Ancak ayakta durmak için buna mecbur kalacağız. Lokantacı esnafımızın dayanacak gücü kalmadı.”

Karamercan, Konya’daki düğünlerin olmazsa olmazı olan etli düğün pilavının da bu yıl ailelerin bütçesini epey zorlayacağını belirterek, geç en yıl kişi başı 8-9 liradan hazırlanan düğün pilavlarının, bu yıl 15 liradan aşağı olmayaca ğını sözlerine ekledi.Popüler Yazılar:

1500 liraya çalışacak eleman bulamıyorlar

admin — Tue, 19 Jan 2010 10:43:05 +0000

Önceki yıllarda süt ve et fiyatlarının düşüklüğü yüzünden besiciliği bırakan çok sayıda işletmeci, fiyatlardaki artışla birlikte mesleklerine geri döndü.Hatta birçok büyük sanayici bu alanlara yatırım yapmaya başladı.

Bu durum çoban ihtiyacının artmasını beraberinde getirdi. Zaman’ın haberine göre, işletmeciler, dolgun maaşla hayvanlara bakacak çoban bulmakta zorlanıyor. Konya’nın Karapınar ilçesinde ikamet eden besici Yusuf Cantürk iki çoban çalıştırdığını, bir çobana daha ihtiyacı olduğunu belirtiyor. 85 büyükbaş hayvanı olduğunu söyleyen Cantürk, “Aylık 1.500 liraya çalıştıracak çoban bulamıyorum. Çobanlık, hakir bir meslek olarak görülüyor.

Hiç kimse çobanlık yapmak istemiyor.” diyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) ve Kasaplar Federasyonu yetkilileri de çoban arayışında olan çok sayıda üyelerinin olduğunu söyledi.

2005 yılı verilerine göre Türkiye’de toplam çoban sayısı 150 bin iken rakam bu yıl itibarıyla yüzde 50 azaldı. Son aylarda et fiyatlarının 35 liraya çıkması ve sütün litresinin 2 lirayı geçmesi ile işletmeciler, yetiştirdikleri hayvan sayısını artırdı.

Sığır, koyun ve keçi yetiştiricileri, yeme içme tüm masraflar dışında aylık 1000 ile 1.500 liraya çalışacak çoban arıyor. TZOB yetkilileri, özellikle küçükbaş hayvanda çoban sıkıntısı çektiklerini söylüyor.

Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkanı Fazlı Yalçındağ, “Yetiştiriciler, hayvan sayısında artışa gitti. Bu durum da çoban ihtiyacını doğurdu.” dedi.

Sürüyü genişleten 20 yıllık yetiştirici Ali Şeker, daha önceleri maliyetler yüzünden çoban çalıştırmadıklarını, hayvan bakımını ailece yapmaya çalıştıklarını söylüyor.

Bunun zor olduğunu belirten Şeker, sattıkları ürünler para edince çoban tutmaya karar verdiklerini anlattı.

ÜNİVERSİTEDE ÇOBANLIK BÖLÜMÜ AÇILMALI

Türkiye’de çobanlar, hayvanları gezdiren, başlarında duran kişiler olarak algılanırken, maaşları 1.500 lira dahi olsa mesleği yapmak isteyen çok az. Tarım il müdürlükleri ve ilgili dernekler, çobanlığı teşvik etmek amacıyla projeler hazırlıyor.

Konya Tarım İl Müdürlüğü, Konya Ovaları Projeleri (KOP) kapsamında hazırlanan ‘Çoban eğitim projesi’ ile eğitimli çobanlar yetiştirecek.

Konya Tarım İl Müdürlüğü Çiftçi Eğitim Yayım Şube Müdürü Sadık Oturanç, verecekleri eğitimlerle çobanlığa bir statü kazandıracaklarını ve böylece çoban sıkıntısını da aşacaklarını söyledi.

Konya Damızlık Koyun ve Keçi Yetiştiricileri Birliği Başkanı Settah Öztürk de, çobanlara ‘sürü yöneticisi’ denilmesi için başvurularda bulunduklarını ifade etti.

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Serap Göncü Karakök ise üniversitelerde çoban yetiştiren bölümlerin açılması gerektiğini vurguladı.

Çobanlığın önemine değinen Karakök, “Çoban deyip geçmemek lazım. İyi bir çoban, hayvan hastalıkları, onların gebelikleri, beslendikleri gıdanın özelliklerinin ne olması gerektiği konusunda da bilgi sahibidir.

Yani çoban sadece hayvanları gezdiren kişi olarak algılanmamalı. Bu ülkenin, mühendis ve mimarın yanı sıra eğitimli çobanlara da ihtiyacı var.” diye konuştu.Popüler Yazılar: